Foto:Jovan Vidaković

U crkvi je sačuvan kvalitetno-skroman, ali, u isto vrijeme, jedan od najoriginalnijih fresko–ansambla u Hercegovini. Posebno je interesantan rad jednog od majstora koji slika stojeće figure u prvoj zoni i neke kompozicije u višim zonama kao što je Uspenje na zapadnom zidu. Nema preciznih podataka o njenoj gradnji i slikarstvu, a pretpostavlja se da je sagrađena krajem 16. ili početkom 17. vijeka.

Ne zna se ni tačan datum ni ime majstora koji su u ovoj crkvi radili freske. Analogije ovog živopisa sa slikarstvom u crkvama u Crnoj Gori odnosno na Petrovićima, u Velimlju i Grahovu nedaleko od Aranđelova, upućuju na pretpostavku o postojanju jedne slikarske škole ili grupe koja je oslikavala navedene crkve u Crnoj Gori, uz samu granicu sa Hercegovinom.

Živopis u Petrovićima je oslikan 1604. godine te se ovaj u Aranđelovu datira početkom 17. vijeka. Freske u Aranđelovu je radio glavni majstor, ali i njegov pomoćnik koji je slikao gotovo jednobojno, sive i zdepaste figure. Ova crkva vjerovatno je nastala na prethodnoj sakralnoj građevini na šta ukazuju stariji artefakti ugrađeni u crkvu kao i dosta starija nekropola stećaka.

Posljednjim arheološkim iskopavanjima koja su pratila restauratorske radove u crkvi otkriveni su stariji arheološki slojevi koji potvrđuju postojanje starijeg kultnog mjesta ispod hrama u Aranđelovu. U neposrednoj blizini crkve nalazi se nekropola sa 76 stećaka (20 ploča i 56 sanduka) koji su dijelom oštećeni, utonuli ili ugrađeni u temelje crkve. Na jednom kamenu, ugrađenom u dovratak izlaza iz narteksa urezan je natpis koji ukazuje da je tu sahranjen župan Krnja.

Crkva je jednobrodna sa polukružnom apsidom na istočnoj strani i pripratom na zapadnoj. Zidovi priprate na sjevernoj i južnoj starni leže na stećcima, a unutar nje su sačuvana dva stećka koja služe kao klupe za sjedanje. Crkva je zasvedena po dužini poluobličastim svodom. Na zapadnom zidu je podignut “zvonik na preslicu”.

Crkva svetog arhanđela Mihaila, u ambijentu groblja, u blizini rijeke Sušice, dio je izuzetnog pejzaža, ima poseban značaj za proučavanje srednjevjekovnog živopisa i sakralne arhitekture 16. i 17. vijeka i nacionalni je spomenik Bosne i Hercegovine.

Foto:Jovan Vidaković